Siniga Ra Gajud Ha Adlaw

Mga Nagdaa:

            Rogelio: Ha amay

            Ana      : Ha inay

            Leo       : ha ikahaupat na lagtos, nagtunga ta ikatulo na ang-ang ta

                           CNHS

            Gelian   : ha ikalalima na lagtos, nagtunga ta una na ang-ang ta CNHS

            Roger    : ha ikahaunom na lagtos, nagtuon ta ikadaruwa na ang-ang ta

                             CCS

            Marcel   : ha silingan na suod n amigo ki leo

            Maria     : ha maestro ki leo

                        Sugilanon Hai ki Leo na ikahaupat, ta pito ka lagtos ta magtiajon na  Rogelio daw Ana. Ha ija amay agbudlay tabasak, ha ija inay hataon da ta indan bayy. Nagtima hiran rajo ta lungsod. Ha tatou din ka maguwang nanglaswag ja ta rajo. Wa makasabot ta indan pagtima. ------- Sugdan tad-on ha-ini na sugilanon.

Lan tawon 1

            (Makita ta hi Leo na nag-andam ta ija mga himan pang-eskoyla. Signuod hi Ana daw Rogelio na naglalis. Leo nagtaplong sa ija dalunggan aron bari madungog ta indan lalis.)

ANA(nagtangis) : Inuhon ta pagsulbad ta problema na ag utas ka man lala daw

                            agsali ka man kahutlok? Ta miagi na duman, hutlok ka tuod. 

                            Ha taun  ig-kagi ki

                             leo imo, hag-as ka laang agkapaok, bari ka agpamati.

ROGELIO          : Inuman ha labot no! Bari man imo sapi inggasto ko. Ikaw

                             isad inu man ha imo nahimo dini ta bayy? Hataon ba ha

                             imo  ingkatabang ta ato kalisud?

ANA                    : Inu! Agsumadahan no hiyak ta kanak trabaho dini ta bay? Wa ka

      masujud? Hiyak ag laba, aglimpyo, agdigamo ta ato agdauson

      Agbahogg ta baboy daw manol! Aglabad pa ha kanak uo ko ino

      agbawononta mga bata! Ikaw ag utas ka laang lala, agkahutlok.

      Pagabot daus, agkapaok pa ko wa sud-0n. Wa ka gain igkaila.

      Ako bisan  tabus! Tapulan!

LEO(nagdani ta naglalis na ginikanan)

                            : Paghipos kaw raw. Ajaw kaw pagsali lalis. Bari kaw ba 

                agkagayha ta mga utaw daw ta ato mga

                silingan.Agpakadisturbo kaw man sajo pabuntag lalis ha

                igpamahaw. Unja kan ta duman. Lalis gihapon ha

     igpanihapon. Iling on lang ba ditai ha ato pagtima? Sali kaguliyang

     agud basak ha ato pagtima.

ROGELIO(napaok) :  Hipos Aan kaw laang parehas, waa pagtahud.

GELIAN(sulod)       : Mama, daus kiud-on raw ta mauwahi kay on ta amo

                                  klase. Kapaokan kay kan ta amo maestro.

ROGER(signunod ke gelian)

                                 : Inuay sajo pa gain ta buntag, kaguliyan-on man?

                                    (guwa ha tatuo)

ANA                         : Inu man karon ha resulta tai mo pagsali kahutlok, napura

                                   on ha ato mga lagtos?

ROGELIO                : Ajaw a pasanginli hoy!

Lan tawon 2

 (Leo daw marcel agdija ta eskoylahan)

LEO                  : Marcel, bari ad-on man agkabaja pag eskoyla. Inuhon ko

     man pagtuon na ag utas man dugmi ha kanaka may daw inay? Ag-undang ad-on lang kahan/ ag lawag a trabaho dija ta marajao.

MARCEL          : Ajaw isad inuman na trabahpo ha imo malawag na wa ka

                             pam makahuman ta high skul? Ta una na tuig nag undang 

                             kad-on bari ka tajan makagraduar tai mo kalaki ko Sali ka

                             undang.

LEO                   : Ko ikaw ta kanak dapit ino man ha imo buhaton?

MARCEL          : Lagi da, inu man isad hajan imo amay daw inay agsali man

                 laang away! Ko hijack tai mo dapit, inday laang kahan ko inu ha

                  kanak buhaton. (nagubot on hiran ta eskoylahan)

LEO                   : Maupay na buntag, Maam Maria.

MARIA              : Maupay isad na buntag, Leo. Maupay ta nakatungha kad-on

                dugay kad-on man waa magtungha, inu ba ha nahitabo no? na

                saut ka ba? Inu ha imo ingbati? Tingale baja ko bari kad-on isad

                 makapasar ko magsali ka palta.

LEO (agpakatangison) : Ag undang ad-on kahan Maam?

MARIA               : Ha? Ba man? Kaanugon ba isad. Hataon pa man imo porohan na

      makapaasar ko magsali kad-on eskoyla. Ta kon Mag-undang ka , bari

      ka makatiwas. Lisud on ra ba karon aglawag ta trabaho ko bari ka

      graduado o waa duon imo diploma. Inu man ha lungtaran mo asom?

LEO                 : Bari ad-on man ugod agkabaja pagtungha ta bari agpakatuon

               taamo ta masabad. Ag Sali away ha kanaka may daw inay. Mabangit

              ra ba ha ako amay ko agkahutlok. Nanglaswag man gain ha kanak

              tatuo na maguwang/ ta napura on ta kaguliyang ta amo pagtima.

MARIA           : Inu man isad ag awajan niran?

LEO                 : Inday na ba laang kahan Mam. Wa kay man masajod. Bari

                           kay on mau gain ag ajo ta amo ig pamilitic daw ig bawon.

                           Agbaklay kay-on man gain

                pagdani ta eskoylahan ta aron bari hiran maperhuseyo. ]

               Karon gain wa doon amo bawon…(tignangis)

MARIA           : (gikoptan ha alima ki leo)

                        : Leo hataon ha ako isugjot imo ko magsugot ka?

LEO                : Inu man haon maam?

MARIA           Probai raw kon pagsugiton ta injo amay daw inayta injo mga nigbati ko ag away hiran. Injo hai buhaton ko hataon hiran ta maupay na istimasyon. Isugilon aan ha injo mga pagmahay, ka bisko daw kahadlok. Duma ta-imo mga suon, hanjoa ninjo hiran na bari on daw mag-utas anay. Ilinga hiran za magdajo ng kao pagsulbad ta injo problema ta mahapsay na pama-agi aron kaw maharuay.

LEO                 : Sige Maam, probaan ko ha imo sugjjot. Salamat tuod ta maupay no na hunahuna.

Lan tawon 3

 Ta hawanan a indan bay hi Rogelio daw ana nag-agik-ik. Ha mga lagtos isad, nag mihok-mihok na naglantaw niran

LEO                 : Inu ha injo nakitahan dawn a obserbahan ta ato mga ginikanan?

GELIAN          : Iling man ta ingganahan, daw maupay ha indan pamahon-pahon.

ROGER           : Haay isad haion ha nakitahan ko nian dija ta kusina ginin. Kay baman diay Manong?

LEO                 : Agka baja kaw ban a hay-on hajan ha indan istimasyon na malipajon hantud-hantud?

                        : Pues, bamos ato hiran storyahon.

ROGER           : Bari kahan hiran mapaok?

LEO                 : Bari lagi. Salig lang ako. Basta taon kaw ta ako lujo.

GELIAN          : Daw ROGER. Sigi Manong bamos. (nagdani hiran ha upat ta indaan amay daw inay)

LEO (daw gi kulbaan)  : Papa, Mama wa ba hikan hikay nakasamok injo?

                                         Hataon unta ha amo igsugilon ta injo daraw?

ROGELIO daw ANA    : (nagtinitukay) Inu man hajan?

LEO                 : Haon amo ighaugjo injo ko magsugot kaw. Ingganahan kay ugod pagsud-ong ta injo istimasyon karon. Daw maupay kahan na ipadajon-hajan? Na bari kaw-on magsali away, pagkahapsay kahan ta ato pagtima k oiling kaw tajan permi Agkaapektuhan kay man ugod ko ag utas kaw away. Iling ta ag kojapan kay perme, daw ta ag hubag-hubagan kay.

GELIAN          : Lagi Pa, Ma. Agkahaja kay on gain pag-undang ta amo pag-eskoyla ta nagtuo kay na gi puraan kaw on ta paggasto ta amo pagtuon tungod ta kalisod ta ato pagtima.

ROGER           : Hay lagi ta masahad ag pamati ta injo pag-utas kagubot. Bari kay-on

                          agkabaja pagtuon ta amo leksiyon.

GELIAN          : Agkagayha kay-on isad ta mga utaw ta ato mga silingan ta ag pakasamok ha pagsali ninjo away daragi kay-on gud. (Rogelio daw Ana nagsiga ha mata pagkadungog ta gi ikagi ta indan mga lagtos nag-Sali laang pamati wa makaikagi.)

LEO                 : Nasajud kay nalisud ha ato pagtima. Nag-antos kaw para ta amo maupay na ugma pero bari man tingali mahaw-as ta kalisod na pagkabutang ko magasali kaw awat ag dakol hinuon ha ato problema. Hikit na injo lagtos

 ag kulbaan perme agkahadlok daw ag sakit ha amo dughan. Bari kay-on dajon agkabaja pagtungha. Maupay ag-undang.

ROGER           : Bitaw Pa,Ma, Tinuod hajan ha gi iling ki manong.

ANA                : Mga lagtos pasayloa kay raw ajaw kaw kabisko,ajaw kahadlok, padajon

  kaw pag-eskoyla ta bari kod-on lagi awajon ha injo amay. Bari kod-on   hikan sudjaan.

ROGELIO       : pasayloaa isad ninjo hiyak ta aragi ha ako pagkuwang. Wa kay nag dahom na ta amo away agka apektuhan kaw-on. Agsali agkahutlok ta ag kabisko aman bari nay maila injo ha maupay na kaugmaon.

ANA                :Hiyak isad ta kanak dapit wa ko makitahi ha pagbudlay ta injo amay. Ha ako ra nakitahan ha ija sajop na ag Sali kahutlok pasayloa kay, ta sukad karon porbahan daw maningkamot kay pagbag-o ta amo batasan aron matunhay ha ato pagtima.

LEO                 : Pa,Ma wa kay baja napaok injo. Salamat ta nadawat ninjo ha amo hangjo daw nakaamgo kaw isad ta injo kakuwangon. Nagsabot kay na mga suon na magtabang injo. Ko wa duon amo Klase, agtabang a ki papa pagbudlay ta basak nagtuo a ko upajon pagbudlay ha ato basak dakul ato abot.

GELIAN          : Hiyak isad daw hi annie magtabang ki mama pagbaligja ta saging daw kamote.

ROGER:          Hiyak isad ha magbahog ta baboy daw manok.

ANA                : Pasalamatan ta ha diyos ta ka higatonan na ija ing-la ato aron mabag-o taha dagan ta ato kinabuhi.. (ha tibuok banay nag hawid ta indan alima daw  nag-ampo) Pag-agi ta dakul na tuig na haruhay ha pamilya ki Rogelio daw Ana. Aan ta indan lagtos taon on titulo.